Waarom zou je overstappen voor het zelfde salaris en een jaarcontract? De tertiaire arbeidsvoorwaarden

De onzichtbare lijm

Tertiaire arbeidsvoorwaarden zijn de voorwaarden die niet in geld uit te drukken zijn, maar wel bepalen of je met buikpijn of met een glimlach naar je werk gaat. Het zijn de zaken die een organisatie een ziel geven. Het is de cultuur, de sfeer, de menselijke maat.

Als de primaire voorwaarden (salaris) en secundaire voorwaarden (laptop, vrije dagen) 'hygiënefactoren' zijn, dan zijn de tertiaire voorwaarden de echte 'motivators'. Het zijn de redenen waarom mensen blijven (retentie) én de enige echte munitie die je hebt om nieuwe mensen te werven.

Want waarom zou je dat vaste contract opgeven? Alleen voor iets dat écht uniek is. Iets dat je nergens anders vindt.

De X-factor van jouw organisatie

Ik zie prachtige voorbeelden voorbijkomen van organisaties die snappen dat het verschil in de kleine, menselijke dingen zit.

• De verbinder: Bij de Gemeente Sluis wordt elke dag verse soep gemaakt. Iedereen, van bode tot burgemeester, haalt die gratis in het restaurant. Het resultaat? De silo’s worden doorbroken en mensen ontmoeten elkaar écht.
• Het ritueel: Een team dat één keer per maand op donderdag buiten de deur een worstenbroodje gaat eten. Het lijkt futiel, maar dit soort rituelen zijn het cement van je teamgevoel.
• De creatieve uitlaatklep: Een waterschap dat een eigen cabaretgroep heeft. Humor en zelfspot als bindmiddel in een serieuze werkomgeving.
• Locatie als luxe: Een gemeentehuis midden in het bruisende stadscentrum, waardoor je in je pauze even écht weg bent en lekker kunt winkelen.
• Psychologische veiligheid: Een werkorganisatie die een "Mislukkingen-muur" heeft en een zorgorganisatie die een 'Fuck-up borrel' kent. Waar fouten maken niet wordt afgestraft, maar waar je wordt toegejuicht als je durft te delen wat er misging, zodat iedereen ervan leert.
• Echte autonomie: Niet het standaard "je mag thuiswerken", maar beleid waarbij je wandelend mag vergaderen in de natuur, of kunt sporten onder werktijd omdat je 's avonds je stukken wel leest.
• De unieke inhoud: Dat ene, maatschappelijk complexe project dat je bij een commercieel bureau nooit zou krijgen. De uitdaging waar jij je tanden in kunt zetten.
• 
  

Retentie is de beste werving

Waarom is dit zo belangrijk? Omdat het werven van nieuwe mensen begint bij het behouden van de mensen die je al hebt.

Als jij je huidige medewerkers weet te boeien en binden met dit soort unieke tertiaire voorwaarden, gebeurt er iets magisch. Je medewerkers worden je marketingafdeling.

Tertiaire arbeidsvoorwaarden zingen zich namelijk vanzelf rond. "Je moet echt bij ons komen werken. Wij hebben geen saaie hei-sessies, wij hebben een eigen band." "Bij ons mag je gewoon zeggen als het even niet lukt, daar is ruimte voor." "Ik ga nooit meer weg, nergens anders zijn de collega's zo betrokken."

Dit is de krachtigste vorm van arbeidsmarktcommunicatie die er bestaat. Social proof. Als potentiële kandidaten dit horen, valt het bezwaar van dat "jaarcontract" weg. Ze willen onderdeel zijn van die club. Ze willen die sfeer proeven.

Stop met kopiëren, begin met creëren

Kijk eens kritisch naar je eigen organisatie. Als we het salaris en de CAO wegstrepen, wat blijft er dan over? Wat maakt jullie uniek?

Als het antwoord "leuke collega's en een dynamische omgeving" is, dan moet je terug naar de tekentafel. Dat zegt iedereen. Zoek naar die specifieke, tastbare, tertiaire voorwaarden.

Investeer in de achterdeur (behoud/cultuur). Zorg dat niemand weg wil. Dan zul je zien dat de voordeur (werving) vanzelf openzwaait.

Luister ook naar onze podcast waarin we dit LinkedIn-artikel vertalen naar een diepgaande audio-sessie. Wij duiken in de wereld van werving en selectie voor de publieke sector op HBO- en WO-niveau. Geen snelle praatjes, maar inhoudelijke analyses over strategische personeelsplanning en de psychologie van de latent zoekende.