De "Gentlemen's Agreement" in de publieke sector: Sympathiek gebaar of onbedoeld risico?

Stel je eens voor: je drinkt een kop koffie met een collega-bestuurder of manager van een naburige gemeente of woningcorporatie. Het gesprek gaat over de krappe arbeidsmarkt. "Laten we afspreken dat we elkaars schaarse IT’ers of projectleiders niet actief gaan benaderen," wordt er geopperd. "Zo houden we de rust in de regio en vliegen de salarissen niet de pan uit."


Het klinkt als een schoolvoorbeeld van goed nabuurschap. Je gunt elkaar de stabiliteit en wilt de onderlinge relatie niet verstoren. Maar wist je dat de Autoriteit Consument & Markt (ACM) hier heel anders naar kijkt? Wat begint als een collegiale handdruk, kan onbedoeld de grens van het kartelrecht overschrijden.

Waarom de ACM "meekijkt" bij het koffiezetapparaat


In de publieke sector voelt het begrip 'concurrentie' soms wat onwennig. We werken immers voor het maatschappelijk belang, niet voor de winst. Echter, op de arbeidsmarkt wordt elke organisatie — of het nu een gemeente, provincie of woningcorporatie is — gezien als een onderneming.


De ACM is helder: werknemers moeten de vrijheid hebben om hun talent in te zetten waar zij dat willen. Zodra organisaties (informele) afspraken maken om niet bij elkaar te werven — zogenaamde no-poaching afspraken — wordt de dynamiek op de arbeidsmarkt kunstmatig geremd.


Laten we dit illustreren met een voorbeeld:

Stel, een talentvolle beleidsmedewerker bij gemeente A zit vast in haar groei. Ze ziet een prachtige kans bij de naburige gemeente B. Als deze gemeenten een onderlinge afspraak hebben om niet bij elkaar te werven, krijgt zij die kans misschien nooit te horen, of wordt ze simpelweg niet uitgenodigd.


Het resultaat? Het talent raakt gedemotiveerd of verlaat de sector zelfs helemaal. De markt 'verstikt' een beetje, terwijl we juist vers bloed en beweging nodig hebben om te blijven innoveren.


De risico's (die we liever voorkomen)


Het maken van dit soort afspraken — ook al zijn ze mondeling of informeel — brengt risico’s met zich mee die we als professionele partners natuurlijk willen vermijden:


  1. Beperking van innovatie: Juist door de overstap van medewerkers tussen organisaties worden nieuwe ideeën en werkmethodes verspreid.
  2. Minder aantrekkelijk werkgeverschap: Als professionals merken dat ze "vastzitten" in een regio door onderlinge afspraken, schaadt dat het imago van de sector.
  3. Juridische haken en ogen: De ACM heeft de afgelopen jaren een offensief ingezet tegen arbeidsmarktkartels. Boetes kunnen fors zijn, ook voor organisaties in de publieke sector.


Onze rol als werving- en selectiepartner: De veilige 'buffer'


Als bureau krijgen wij regelmatig de vraag hoe om te gaan met talent bij organisaties in de directe omgeving. Wij zien het als onze taak om hierin jouw strategisch adviseur en procesbewaker te zijn.


Wij geloven niet in het 'dicteren' van regels, maar in het bieden van een professionele oplossing die voor alle partijen werkt:


  • Objectieve bemiddeling: Omdat wij als externe partij de markt verkennen, blijft de directe relatie tussen jou en jouw buurorganisatie zuiver. Wij benaderen mensen op basis van hun ambities, niet om 'te stoken'.
  • Focus op de match, niet op de afspraak: Wij kijken naar waar een kandidaat de meeste waarde toevoegt. Soms is een overstap naar de 'buurman' precies wat nodig is om een professional voor de publieke sector te behouden, in plaats van dat hij of zij overstapt naar het bedrijfsleven.
  • Compliance als service: Door onze kennis van de ACM-leidraden zorgen we dat jouw wervingsproces altijd aan de modernste standaarden voldoet. Zo kun je met een gerust hart bouwen aan je team, wetende dat de juridische kaders gerespecteerd worden.


Conclusie: Een sterke sector door beweging


Echt goed nabuurschap in 2026 betekent niet dat we de deur voor elkaars talent dichtdoen, maar dat we samen bouwen aan een vitale regio waar professionals zich kunnen blijven ontwikkelen. Een open en transparante arbeidsmarkt maakt ons als sector sterker, innovatiever en aantrekkelijker voor de nieuwe generatie.


Laten we die kop koffie dus blijven drinken, maar het gesprek vooral laten gaan over hoe we de publieke sector gezamenlijk nóg aantrekkelijker kunnen maken!


Meer lezen over de kaders van de ACM? De ACM heeft een heldere waarschuwing en leidraad gepubliceerd voor werkgevers: Bekijk de informatie hier


Hoe borgen jullie de balans tussen collegiale samenwerking en een gezonde dynamiek op de arbeidsmarkt? Ik ga hierover graag het gesprek aan!



Luister ook naar onze podcast waarin we dit LinkedIn-artikel  vertalen naar een diepgaande audio-sessie. Wij duiken in de wereld van werving en selectie voor de publieke sector op HBO- en WO-niveau. Geen snelle praatjes, maar inhoudelijke analyses over strategische personeelsplanning en de psychologie van de latent zoekende.



Lees onze nieuwste updates


Mis geen recruitmentfilmpje

 

 Bekijk onze foto's en filmpjes